org

Duidelijke organisatiestructuren zijn essentieel voor samenwerking

Organisatie ontwikkeling

Als ontwerper ben ik opgeleid met het adagium ‘form follows function’. Duidelijk is dat dit ook voor de vormgeving en inrichting van organisaties geldt. Te vaak proberen we de nieuwe beleidsvraagstukken op te lossen met oude of zelfs verouderde organisatieconcepten en -structuren. De nieuwe beleidsvraagstukken dwingen publieke organisaties tot nieuwe organisatievormen en -structuren om werkelijk effectief te kunnen zijn. Vernieuwing in het publiek domein leiden daarmee onvermijdelijk tot een herziening van sturingsconcepten en organisatievormen.

Ontwikkelingen in de samenleving en in het beleid vragen in toenemende om een intensieve publiek-private samenwerking, om effectief in netwerken te kunnen opereren in plaats van in hiërarchische structuren, om regionalisering, om intergemeentelijke samenwerking en zelfs om specifieke taken op afstand te plaatsen (outsourcing). Dit geldt niet alleen voor de middelen functies (financiën, ICT-voorzieningen, personeelsbeleid, enz.) maar ook om uiteenlopende beleidstaken. De decentralisatie van beleidstaken binnen het Sociaal Domein, de ontwikkeling van de Regionale Uitvoeringsdiensten, de veiligheidsregio’s, de diverse shared service centres tonen dat deze ontwikkeling in volle gang is. De strategische vraag is in hoeverre de bestaande organisatievormen voldoende consistent zijn met deze ontwikkelingen.

Als organisatieadviseur heb ik ruime ervaring met herinrichting van bestaande organisatievormen. Ook wat sturing betreft geldt ‘form follows function’. Met name binnen intergemeentelijke samenwerkingsverbanden draagt een heldere organisatiestructuur en eenduidige besluitvormingsprocessen bij aan het genereren van vertrouwen. En vertrouwen is de sleutel tot effectieve en efficiente samenwerking.

In de afgelopen jaren ben ik groot voorstander geworden van de coöperatie gedachte: samen beslissen, samen investeren, samen profiteren van schaalvergroting en professionalisering. De coöperatieve vereniging is een potentieel effectieve juridische vorm om samenwerking doelgericht vorm te kunnen geven, mits deze ook gedragen wordt door een passende cultuur en werkwijze.

Voor welke organisatievorm ook gekozen wordt, essentieel is om een helder beeld te hebben van welke functies en taken gediend moeten worden. En dan volgt de oplossing vanzelf.