Gemeentelijke fusiedruk

Gepubliceerd op door Rens Meijkamp

Terug van vakantie; De tijd van stokbrood en Spelen zijn voorbij. Politiek gezien dient zich echter razend snel een nieuwe realiteit aan: over minder dan vier weken zijn er verkiezingen! Wat zullen deze verkiezingen voor impact gaan hebben op gemeenten?

Voor een deel is dat koffiedik kijken. Toch wordt uit alle verkiezingsprogramma’s wel duidelijk dat de druk om intergemeentelijke samenwerking vorm te geven alleen maar zal toenemen: D66 pleit in Binnenlands Bestuur voor een halvering van het aantal gemeenten; Wouter Bos pleit in VNG Magazine voor schaalvergroting in gemeenteland; veel partijen willen het aantal ambtenaren terugbrengen en nagenoeg alle partijen willen af van de “bestuurlijke drukte” in Nederland. Kortom, ongeacht de verkiezingsuitslag, zal er een politieke wind gaan waaien van gemeentelijke fusiedruk en schaalvergroting.

Feit is ook dat ongeveer 80% van de gemeenten in Nederland kleiner zijn van 50.000 inwoners en dat de meeste organisaties niet de schaalgrootte hebben om alle nieuwe -gedecentraliseerde- taken efficiënt op te kunnen pakken. Heb je dan nog een positie om een strijd tegen de fusiedruk te voeren? Ik ben bang van niet.

Behoud van gemeentelijke autonomie is onder deze nieuwe fusiedruk alleen te realiseren als er een mindshift plaatsvindt. Kleinere gemeenten (dat is dus grosso modo 80% van de gemeenten!) hebben volgens mij alleen bestaansrecht als zij bereid zijn strategisch naar hun takenpakket te kijken en bereid zijn de uitvoering van die taken voor een deel bij een intergemeentelijk samenwerkingsverband te leggen. De nieuwe politieke realiteit vraagt volgens mij van gemeenten dat men met een regionale visie de toekomst tegemoet gaat.

Praktisch gezien wordt dat zichtbaar in samen investeren in de verbetering van publieke dienstverlening, samen aanbesteden en inkopen, samen processen harmoniseren en digitaliseren, samen een eHRM (personeelssysteem) inrichten, enzovoorts. Waarom überhaupt nog zelf een BurgerZakenModule bestellen terwijl alle gemeenten in de komende jaren met een landelijke voorziening gaan werken?

Na de verkiezingen, denk ik, zal samenwerking tussen gemeenten steeds minder een keuzeoptie zijn, maar veel meer een noodzakelijke strategie om als zelfstandige gemeente te kunnen overleven bij alle fusiedruk.

 

Reageer

*

*