Visie op verandermanagement

Visie

Er zijn boekenkasten vol geschreven over verandermanagement. Elke goeroe en adviseur kiest hierin zijn eigen benadering en perspectieven.

Voor mij is verandermanagement een bundel van kennis en vaardigheden om met mensen in bestaande organisaties nieuwe producten, diensten of andersoortige resultaten te kunnen genereren. Het is gericht op het stroomlijnen van organisaties en professionals binnen die organisaties om vernieuwing doelgericht en efficiënt te kunnen realiseren.

Voor mij als organisatieadviseur is verandermanagement altijd maatwerk omdat de inzet altijd afhankelijk is van de (cultuur binnen de) organisatie, de aard van het vraagstuk, de beschikbare middelen, het gewenste eindresultaat en de hoeveelheid en aard van de betrokkenen. Ik maak in mijn ontwerpen voor veranderprogramma’s dan ook gebruik van uiteenlopende instrumenten en soorten van interventies, afhankelijk van context en vraagstuk.

Mijn professionele visie op organisatieontwikkeling kan ik het best weergeven op basis van een aantal uitgangspunten die ik gebruik in mijn werk:

1.

Een organisatie is een complex systeem met talrijke onderlinge afhankelijkheden. Om binnen het systeem van een organisatie vernieuwing te kunnen realiseren zal er een vorm van innovatiedruk georganiseerd moeten worden van buiten het systeem. Alleen op basis van een scherpe en externe innovatiedruk kan een gevoel van urgentie gaan ontstaan dat voldoende legitimatie schept voor het doorbreken van gewoontematig handelen en bestaande patronen.

2.

Een breed gedragen probleemdefinitie is essentieel voor een effectief vernieuwingsproces. Om te komen tot een breed gedragen probleemdefinitie of uitdaging zal een politiek/ strategische proces tot stand moeten komen waardoor de verschillen in opvattingen tot uitdrukking kunnen komen. In zo’n proces zullen de verantwoordelijken binnen de organisatie tot keuzes moeten komen over de inhoud van het vernieuwingsproces. Als organisatieadviseur kun je zo’n proces organiseren en ondersteunen vanuit een inhoudelijk neutrale positie.

3.

Gegeven een specifieke probleemdefinitie zal een organisatie moeten komen tot een visie op de gewenste vernieuwing. Een visie is onmisbaar omdat deze richting geeft, zingeving mogelijk maakt, mensen en groepen verbindt en een normenkader opwerpt voor beslissingen die genomen moeten worden.

4.

Daar waar de ontwerpgerichte aanpak richting geeft aan vernieuwing, zal deze ondersteund moeten worden door een duidelijke procesgerichte benadering. Een helder proces geeft borging binnen de organisatie en structureert de samenwerking tussen professionals en groepen. Door een inhoudelijk neutrale positie in te nemen kan een (interim) organisatieadviseur veel betekenen op dit vlak.

5.

Vanuit mijn visie is het van belang om de verschillende relevante dimensies te onderscheiden in een vraagstuk. Succesvolle vernieuwing ontstaat juist op die plaatsen waar professionals interdisciplinair samenwerken. Erkenning voor het belang van de verschillende dimensies van een vraagstuk is essentieel voor het succes van een veranderingsvraagstuk.

6.

In een vernieuwingsproces binnen een organisatie is het inbouwen van natuurlijke momenten van reflectie noodzakelijk. Dialoog en reflectie zijn belangrijke sleutels om de effectiviteit van een vernieuwingsproces te vergroten. Het draagt bij aan het leervermogen in de organisatie door regelmatig op verschillende wijzen feedback te organiseren. Een lerende organisatie groeit door te leren van fouten en door nieuwe wegen in te slaan.

7.

Organisatieontwikkeling beschouw ik in wezen als een communicatief vraagstuk binnen een netwerk van mensen. Opvattingen van mensen ondersteunen of belemmeren de voortgang binnen een vernieuwingsproces. Door de juiste communicatiestrategie en de juiste ‘framing’ van het vraagstuk kan een grote bijdrage geleverd worden aan de effectiviteit van het vernieuwingsproces.

8.

Als laatste uitgangspunt, en zeker niet het onbelangrijkste is het individuele verandervermogen. Persoonlijke vraagstukken spelen, zij het vaak minder zichtbaar, een belangrijke rol in vernieuwingsprocessen. Er is sprake van veel overdracht tussen professionals en leidinggevenden. Hieruit volgt de uitdaging voor leidinggevenden om ook om te kunnen gaan met de eigen persoonlijke vraagstukken. Voor de professionals spelen eveneens de persoonlijke vraagstukken die belemmerend kunnen werken bij het inslaan van nieuwe wegen. Als organisatieadviseur is er vaak een belangrijke rol als coach weggelegd.

De grote uitdaging in vernieuwingsprocessen is om abstracte vraagstukken en uitdagingen te vertalen naar concrete doelen en vormen van samenwerking. Mijn manier van werken gaat dan ook vaak uit dan het ontwikkelen van actie-/ uitvoeringsprogramma’s. Om tot een breed gedragen uitvoeringsprogramma’s te kunnen komen maak ik vaak gebruik van beelden. Beelden kunnen een belangrijke rol spelen om de professionals in een complex proces van samenwerking te betrekken.